Bezienswaardigheden

Molen De Star

De rietgedekte, achtkante stellingkorenmolen De Star is het beeldmerk van Balkbrug. Hij werd in 1848 gebouwd door Jan ten Kate, als opvolger van de oudere Katingermolen die te weinig capaciteit had.

Op 25 maart 1882 sloeg de bliksem in en brandde de molen tot de stelling af. Roelof ten Kate herbouwde hem nog datzelfde jaar — deels met onderdelen van een molen uit Deventer. In sommige registers staat daarom 1882 als bouwjaar genoteerd.

In 1974–’75 werd het bovenstuk zo’n 500 meter verplaatst, weg van de silo’s en schuren van de coöperatie, naar een open veld op een nieuwe gemetselde voet. Sinds 1971 is De Star een rijksmonument; hij is eigendom van de gemeente Hardenberg en wordt door vrijwillige molenaars nog altijd maalvaardig gehouden.

Takens

Decennialang was Takens het bruisende uitgaanshart van de wijde regio: een dancing en discotheek midden in het dorp, met twee zalen, een bar en een bowlingbaan. In de grote zaal draaide de dj singles, in de kleine zaal stonden live-acts. De karakteristieke rode luifeltjes maakten het pand befaamd — het werd weleens “het mooiste pand van Overijssel” genoemd.

De horecazaak ging eerder schuil onder de namen Leunge en Lok; vanaf de jaren ’60 werd het Takens. Een rookverbod, de crisis en de verhoogde leeftijdsgrens voor alcohol braken de zaak op. Rond 2014–2015 volgde het faillissement; begin 2019 werd het gebouw gesloopt. Op de plek verrijzen woningen — maar bij oudere dorpsbewoners leeft Takens voort als een begrip.

De Reestkerk & het kerkhof

In het buurtschap Oud-Avereest staat de Reestkerk, de hervormde kerk van de Protestantse Gemeente Oud Avereest–Balkbrug. Het huidige gebouw — een eenvoudige, traditioneel-ambachtelijke zaalkerk met rondboogvensters en een dakruiter — werd in 1851–1852 gebouwd en is al de derde kerk op deze plek. De toren werd in 1874 vernieuwd. Sinds 11 mei 1971 is de kerk een rijksmonument; ze ligt in het beschermde dorpsgezicht Oud Avereest–Den Huizen.

De kerk bewaart bijzonderheden uit een ver verleden: een bronzen klok uit 1698 en een Van Loo-orgel uit 1866/’67. Sinds 2010 zet de stichting Vrienden van de Reestkerk zich in voor het behoud.

Het kerkhof

Het bijbehorende kerkhof is cultuurhistorisch waardevol: het is eeuwenoud, en op de iets hoger gelegen — nog altijd zichtbare — verhevenheid stonden de eerdere kerken. De graven liggen van oudsher in blokken per boerderij gerangschikt, een stille weerspiegeling van de oude dorpsgemeenschap.